25 Şubat 2009 21:49
 
gizmo97
tuna
2 yaşında
erkek

DOĞUM YAPAN KÖPEKLERİN VE YAVRULARIN BAKIM VE BESLENMESİ

Doğum yapan köpek 24 saat yavrularının yanında sakin ve hatta bitkin bir halde yatar. Sonra yavaş yavaş normal yaşantısına girer. İlk anda takındığı kıskançlık hali de zayıflar. Eğer anne doğru ve kaliteli beslenirse yavruları için gereken yeterli sütü üretebilir.

Çok gerekli olmadıkça ilk 10 gün yavrular ellenmemelidir. Bazı anne köpekler, yavrularının ellenmesinden huylanır ve sanki parmak izlerini silmek istercesine yavrularını yalarlar.
Image and video hosting by TinyPic
Doğumun ilk üç günü anne köpek çok kıskanç olur. Hatta gönülden bağlı olduklarına dahi beklenmedik davranışlarda bulunabilirler. Özellikle ilk üç gün içinde yavrularına el sürmeye izin vermezler. Bu durum normal karşılanmalıdır. Çünkü üç gün içinde yavruya el sürmekle bazı hastalıklar geçebilir. Bu nedenledir ki bazı köpekler el vurulan yavruya süt dahi vermezler ve onu ölüme terk ederler. Ancak yavruya mutlaka teması gerektiren zorunluluk varsa, steril bir gazlı bez ile tutulmalıdır.

Doğumdan hemen sonra anne köpek çok yorgundur ve susamıştır. Ona biraz ılık süt verilir. Memeleri, vajinası ve arka bacakları ıslak bezle iyice silinir. Altlığı değiştirilip temiz altlık serilir. Doğum sonrası anada bazı önemli hastalıklar görülebilir. Hayvanda halsizlik, etrafa ve yavrularına karşı ilgisizlik görülürse hemen Veteriner Hekime başvurulmalıdır



Bu arada önemli bir husus var ki ona hazırlıklı olun. Dişi köpek doğumda bazı yavrularını yiyebilir ve eğer bu durumda panik yaparsanız köpeğinizi şoka sokarsınız, onun için soğuk kanlı olmalısınız. Büyük ihtimalle anne köpekler zayıf olan yavruyu biliyor ve hissediyor; onun için onu kendisi bilerek yiyor. Aslında analar da zayıf yavrulara karşı aşırı bir ilgi göstermezler. Kuvvetlilere ve güçlülere önem verirler.Doğum bittikten sonra veterinerinize anneyi kontrol ettirirseniz iyi olur, bazen içerde yavru kalabilir, bu da anneyi zehirler ve öldürür.
Image and video hosting by TinyPic
Normal bir anne içgüdüsel olarak doğan yavruların zarlarını ve göbeklerini büyük bir ustalıkla kendisi halleder, yavrularını temizler, kurular ve emzirir. Colostrum dediğimiz ağız sütü ilk 6 ile 12 saat içinde salgılanan süttür. Bu süt çok yararlıdır ve içinde yavruları hastalıklardan koruyacak bağışıklık maddeleri içerir. Bu sütü emen yavrular uzun bir süre için hastalıklara karşı korunurlar. Bu sütü almayanlar ise çeşitli hastalıklara ve dış çevre şartlarına karşı açık olurlar.
Image and video hosting by TinyPic
Bir köpekte süt verimi ve annelik iç güdüsü hormonlara işarettir. Yetersiz süt verimi ve emzirmeme isteği hormon yokluğuna bağlıdır. Bu köpeklere hormon enjeksiyonu yapılmalıdır. Sütün memelerden inmesi ise emmeye bağlıdır. Yavrular sütü emdikçe memelerden süt gelir. Bazı durumlarda annelik içgüdüsü olmaz ve anne yavrularına karşı yabancı tavır takınır. Bunun sebebi yetersiz bakım ve beslenme, yetersiz egzersiz, hastalık veya yaralanma halleri olabilir. Yavrularına karşı aşırı saldırganlık gösteren anne köpeklere tranklizon verilip yatıştırılmalıdır. Sakinleştirildikten sonra anneyi yavrularının yanına tekrar koymalıdır. Yoksa böyle anne köpekler yavrularını öldürebilirler. Emzirmek istemeyen anne köpeklerin yavrularını meme başına götürüp 15-20 dakika emzirmelerini beklemek lazımdır, bunu gerekirse bir kaç gün tekrarlayınız. Sonra kendisi alışacak ve emzirilmelerine müsade edecektir. Eğer yavrular süt emmezlerse memelerdeki süt 24 saat içinde azalıp kesilecektir. Herhangi bir sebepten anne emzirmezse veya yavruları ölürse annenin memesinde kalan sütünü geriletmek lazımdır. Bu sebepten dolayı veterinerinize başvurun. O size bu konuda yardımcı olacaktır. Süt veren bir köpek günde 4-6 kere yemek yemelidir. Özellikle son gıdası yatmadan önce verilmelidir. Çünkü yavrular gece de annelerinden süt emeceklerdir. Yemeklerine ek olarak bazı vitaminler de konmalıdır. Veterineriniz size bu vitaminleri yazacaktır. İyi beslenmeyen köpekler özellikle de kalsiyum yönünden fakir olan köpeklerde doğum sonrası eclampsia (süt ateşi) kemik deformasyonu ve diş deformasyonu gibi durumlar olacaktır. Aynı şekilde yavrular da bu kalsiyum eksikliğinden zarar göreceklerdir. Her yavruyu da ananın normal olarak besleyemeyeceği bilinmelidir. Ayrıca güçlü yavruların daha önce memeleri paylaşarak zayıfları aç bırakacakları da bir gerçektir.

EMZİRME ZAMANINDA ANNENİN BESLENMESİ
Yavruların doğumunu takip eden 1 hafta içinde annenin diyeti hafif olmalıdır. Süt , yumurta ve bisküvi verilebilir. İlk hafta ağır ve aşırı beslenme çok süt üretimine, dolayısıyla göğüs problemlerine yol açabilir. Anne normale döndüğünde ve yavrular muntazam emmeye alıştıklarında artık diyet arttırılabilir. Bundan sonra annenin yüksek proteinli gıdalara ihtiyacı vardır. Örneğin ciğer, et, yumurta, süt gibi. Çiğ et süt verimini arttıran en iyi gıdadır. Bilhassa yağsız et bol miktarda verilmelidir. Aynı zamanda sıvı gıdalar da süt üretimini devam ettirir. Gıdaya ek olarak vitamin ve mineraller verilmelidir. Çünkü bir yavrunun doğumdan dokuz gün sonra ağırlığı bir misli artar, ilk iki hafta içinde en yüksek gelişme seviyesine eriştikleri görülmektedir. Bu nedenle ananın beslenmesinde gereken özen gösterilmelidir.

YAVRULARINA KARŞI DAVRANIŞ
Doğumu takip eden bir kaç günde dişi köpek yavrularını hiç bir şekilde bırakmak istemez. Hatta tuvalete gitmek için bile yavrularından ayrılmak istemese de genel sağlığı açısından ihtiyaçlarını karşılamak için yavrularından ayrılmaya teşvik edilmelidir. İlk 2 haftada yavruların yanından ayrılsa bile birkaç dakikada geri döner.

Doğumdan sonraki 5 günde dişi köpek 4-5 kez dışarı çıkmalıdır. 3. Günden sonra bebeklerden ayrılması daha uzun süreli olmalı ve ilk haftanın sonunda da noral yürüyüşlerine başlayarak vücut fonksiyonlarının normale dönmesini sağlamalıdır. Ekzersiz süt verimini de uyarır.

Anne köpek yokluğunda, yavrularının rahatsız edilmeyeceğinden emin olmalıdır. Yavrular sütten kesilinceye kadar pek fazla kimseye gösterilmemelidir. Böylece bebekler hastalıktan korunmuş olur. Yavruları göstermek istediğinizde anne köpeğin yavrularına veya yabancıya zarar vermemesi için, onu mutlaka uzaklaştırınız. Komşu çocuklarının yavrularla oynamasına hiçbir zaman müsade etmeyiniz.

Şımartılmış ev hayvanları ilk doğumundan sonra birkaç gün yemek yemeyebilir. Bu genelde duygusal faktörlerden dolayıdır (yine de ateşi olup olmadığını kontrol ediniz). Böyle şımarık bir köpeği çok güzel yiyeceklerle kandırabilirsiniz.

Bazen anne köpek yediğini kusar ve yavruları annenin kustuklarını yer. İzleyenlerin hoşuna gitmese de bu annenin içgüdüsel görevidir. Annenin kısmen sindirdiği gıdalar yavrular için sütten kesilmeye hazırlıktır. Böylece katı gıdalara alışırlar. Bu durumda anneyi cezalandırmayın. Annelerin bebeklerini bu şekilde sütten kesmeleri en doğru yoldur. Yavruların normal olarak iki ay analarıyla beraber kalmaları uygun olur. Ancak dört haftalık bir yavru önüne konulan sütü kolaylıkla içer ve hafif sulu gıdaları da ağır ağır alıştırılarak alabilir. Ancak hatırlatmakta yarar var ki, erişkin köpekler bir ay açlığa dayanabilirler. Fakat yavrular aç bırakılırlarsa üç gün içinde ölürler.

DOĞUM SONRASI SORUNLAR
Doğumu takip eden ilk haftada annenin ateşi en aşağı günde bir kez ölçülmelidir. Ateş normalin üstünde olursa bu bir sorun belirtisidir. Nedeni uterusta doğum sonrası oluşmuş bir enfeksiyon olabilir veya ateş mastitten dolayıdır, kabız ve diare de ateş yapar. Kabızlık magnezyum sütü ile kolayca tedavi edilir. Ciddi durumlarda anemi (kansızlık) akla gelebilir. Doğum sonrası rutin bir magnesyum sütü rejimi tavsiye edilir. Doğum sırasında annenin yemiş olduklarından temizlenmesine yardımcı olur. Diare çok yıpratıcıdır. Hayvan yemek istemez, hatta bebeklerine de süt vermeyi red eder. Önleyici tedbir olarak bir kaç gün sınırlı bir diyet uygulayınız.

Doğumu takip eden ilk haftada rahimden bir akıntı olur. Akıntının rengi kırmızımsı miktarı ise birkaç damladan (ki bu normaldir) daha fazla miktarda akıntıya değişebilir. Aşırı akıntı anormallik belirtisidir. Fakat üreme organlarında bir anormallik halinde akıntının rengi kahverengi veya bazı hallerde siyah yeşil olur. Köpek ateşlenir, yemek yemez, hatta yavrularını emzirmeyi red eder. Ateşi 40-42 C ye kadar çıkar. Bu durumdaki köpek ağır hastadır. Derhal veterinere danışılması gerekir. Bu hem annenin hem de yavruların hayatta kalabilmeleri için özellikle önemlidir. Çünkü hastalık annenin sütünü de etkiler.

Eğer normal kırmızı akıntı 1 haftadan fazla devam ederse, bu durum üreme organlarında anormallik demektir. Genelde veteriner muayenesinde doğum sırasında oluşmuş cervix yırtığı ortaya çıkar. Bu gibi yırtıklar güç iyileşir ve devamlı akıntıya neden olur. Eğer uygun tedavi edilmezse nedbe dokuya dönüşür ve hayvanın ilerde hamile kalmasına engel olur.



DOĞUM SONRASI ANNEDE KOMPLİKASYONLAR
Mastitis Nedeni meme uçları deformasyonundan veya aşırı süt üretiminden dolayı sütün yeterince emilmemesidir. Hayvanın ateşi yükselir ve iştahı kesilir. Memeler sıcak ve şişmiş olup bazı durumlarda kırmızı mavi bir hal alır.

Soğuk pansuman veya sıcak epsom tuzu ile memelerin banyo edilmesi hayvanı rahatlatır. Kafur da inflamasyonun atılmasına yardımcı olur. Genelde arka iki meme bazı durumlarda çok fazla büyümüş olur. Bu durumlarda hayvanı elle sağarak pıhtılaşmış veya katılaşmış sütün atılmasına yardımcı olunur. Ateş 41-42 C olduğunda bu memede bir absenin oluştuğunu belirten bir tehlike işaretidir. Bu durumda derhal veterinere müracacat edilmelidir. Bazı durumlarda yavrular enfeksiyonlu memeleri emer. Bu enfeksiyonun yavruya geçmesine hatta yavrunun ölmesine neden olabilir.

Eclampsia (süt ateşi) Bu da doğum sonrası dişi köpeklerde rastlanılan bir durumdur. Bu doğum yorgunluğundan dolayı kandaki kalsiyum düşmesinden olur. Genellikle küçük hayvanlarda doğumdan bir gün sonra ile 4-5 hafta arasında görülür. Bazı hallerde annenin kalsiyumu çok düşükse ve uterusta fetusun gelişmesine yetmiyorsa bu durum doğumdan önce de ortaya çıkabilir. Hayvanı kurtarmak için veteriner tedavisine mutlaka gerek vardır. İntravenöz (damar içi) kalsiyum uygulanmalıdır.

İlk belirtilerden birisi hayvanda huzursuzluktur. Gözlerinde endişe vardır. Solunum kısa ve hızlıdır. Muccus membranı salar ve hayvan titreme nöbetleri geçirir. Yan yatar, ayağı ile tepinir ve ağzından tükürük akar. Felç, ağızda köpürme, güç solunum gibi belirtiler görülebilir. Veterinere ulaşmadan geçici rahatlama sağlamak için ve kalbini uyarmak için biraz konyak veriniz. 12 Saat içinde tedavi edilemyen hayvan ölür.

Zamanında tedavi edilen hayvanların çoğu komplikasyon olmaksızın şifa bulacaktır. 2-3 Gün yavrularına süt vermemesi gerekir. Anne tamamen iyileştikten sonra yavrular günde 2-3 kez ve yarım saati geçmemek üzere annelerinden süt emebilirler. Anneyi emzirme işine yeniden başlatırken nöbetlerin geri gelebileceği düşünülerek anneye özen gösterilmelidir. Tekrarı önlemek için yüksek dozda kalsiyum, potasyum ve vitamin uygulanmalıdır.

Agalactia (süt eksikliği veya hiç olmayışı) Yavrular aç veya aşırı aktif olur veya ağlarsa agalactia tahmin edilebilir. Hipofiz veya diğer hormonlar uygulanarak köpeğin sütlenmesine yardımcı olunabilir. Yüksek proteinli gıdalar ve bol sıvı da süt oluşumuna yardımcı olur.

Metritis (Uterus enfeksiyonu) Bu durum çok güç doğumlardan sonra görülür ve zatüre ile neticelenir. Belirtiler hızlı nabız, yüksek ateş, başını dik tutamamak ve şiddetli göğüs ağrılarından dolayı yatamamaktır. Hayvanı kurtarmak için derhal veterinere başvurulmalıdır.

SÜT VEREN KÖPEKLERDE TÜY DÖKÜLMESİ
Çoğu hayvan ve özellikle uzun tüylüler doğumdan sonra tüy dökerler. Bu durum genelde diete bağlıdır. Düşük enerjili bir diet normal erişkin köpekler için yeterli olabilir, fakat süt veren köpek için yeterli değildir. Yüksek protein ve yağlı bir diet tüy dökülmesini önler ve süt veren köpeğin sağlıklı olmasına yardımcı olur. Dişi köpeklerin çoğu çok tüy döker ve emzirme sonrası tüyleri kuru ve parlaklığını kaybetmiş olur. Fakat uygun gıda ve anti paraziter ilaçlar sayesinde doğumu takiben 3-4 haftadan sonra dişi köpek eski güzelliğine kavuşur.

YAVRULARIN BAKIMI
Yavrular doğar doğmaz içgüdüleri ile analarını bulur ve emerler. İlk 48 saat hepsinin gerektiği gibi meme emdiğinden emin olabilmek için yavruları çok yakından izleyiniz. Bazen zayıf veya küçük bir yavru bir kenara itilir, annesi de ona bakmayı red eder. Bu gibi yavrular elle beslenmelidir ve genelde ilk haftadan sonra kardeşlerine yetişirler. Bazen yavru çok küçük olabilir ve kendi başına süt ememez. Bu durumda annesinin memesinin ucuna getirilip ağzına süt sıkmak gerekir. Eğer anneye iyi bakılamayacaksa en çok 4 yavru bırakılmalı, diğerleri uyutulmalıdır. Yetiştiricilikte de bu kural uygulanır. Böylece kalite artar,kalan 4 yavru anneden gerekli sütü emer, bu arada bol bol vitamin almış olur.

Yavruların genellikle 9-13’üncü gün gözleri açılır. İkinci haftada yürümeye başlar. Üçüncü haftadan itibaren etraflarıyla ilgileri artar. 4’üncü haftada ise önlerine konan sütü içerler. Ancak 4 hafta sonunda ana-yavru temasını günde 2-3 olarak kısıtlamalı ve her geçen gün beraber kaldıkları süreyi daha da azaltmalıdır. Süt kesimi birden yapılmamalı, çünkü bu durum yavrularda enteritlere, mide barsak bozukluklarına, raşitizm’e ve hayvanın gelişmemesine yol açar. 4’üncü haftadan sonra ya biberonla veya bir tabak içinde şekerli süt ve et suyu verilmelidir. Yavrularda 6 hafta da dişlerin gelişmesi tamamlanır. Bu nedenle et suyu içine iyi pişmiş ve kemik ununa bulanmış çok ufak et parçaları ve yumuşak kıkırdaklı kemikler ilave edilmelidir. Bu yiyeceklerine 1-2 damla balık yağı katılması da uygun olur. 8’inci haftadan itibaren gelişmelerini tamamlayıncaya kadar et ve bitkisel besinler karma olarak verilmelidir. Bitkisel besinler, vitamin B ve mineral madde ihtiyacının karşılanmasını, ayrıca yağ, Ca ve P’un emilme ve değerlendirilmesini sağlar.

Günde bir öğün kalsiyum yemeğine ilave edilmelidir. Kalsiyum vücut yapısı ve kemiklerin gelişimi için çok önemlidir. Ayrıca sinir ve kas yapısı için son derece faydalıdır. Köpeğin yediklerinin iyi hazmedilmesini sağlar.

Kış aylarında yavru köpeğin az güneş gördüğü günlerde mamasına 1 tatlı kaşığı balıkyağı eklenmelidir. Balık yağı kolay hazım edilebilen yağları ihtiva eder. Ayrıca iyot fosfor A ve D vitaminleri de köpeğin gelişimini sağlayıcı en önemli unsurdur. D vitamini (RAŞİTİZM) hastalığından korur.

Ayrıca elma, armut, portakal, marul, maydanoz, rendelenmiş havuç mamaya eklenirse, bunlar köpeğinize gerekli vitaminleri sağlayacaktır.

Bir yavru köpeğin özellikle 8 ayına kadar beslenmesi çok önemlidir. Bundan sonra gelişme durur gibi olur ve hatta 12 aya kadar çok az bir gelişme daha olur(KAS GELİŞMESİ). Bu nedenle köpeğinize uygulayacağınız ilk 8 ve 12 aya kadar olan kaliteli ve bilinçli bir beslenme onun ömür boyu faydalanacağı bedeni ve zekayı mükemmele ulaştıracaktır. Çünkü köpeğiniz sizinle 12-13 sene birlikte olacaktır. İlk 1 sene maliyetiniz biraz yüksek olacaktır, fakat daha sonra karşılığını görünce boşa giden hiç bir şeyin olmadığını siz de göreceksiniz.

Yavrular bir aylık olunca anneyi ayrı bir yere alıp yavrulara lapa türünden yiyecekler verilmelidir. Mümkünse aynı kaptan verilmeli ki, yavrular iştahlı olsunlar. Fakat burada gözlemci olunmalıdır. Aç kalan yavru kalmasın, yiyebildikleri kadar bol bol verin ve hepsi doysun. Doyan yavru tuvaletini yapmak için yemeğinin başından uzaklaşır. Anneyi de günde bir iki kere yanlarına bırakın, süt versin. Yavrular 45 günlük olunca anneyi tamamen ayırın. Yalnızca yavruları iyice doyunca anneyle temas ettirin, oyun oynasınlar.

Bir köpek yavrusunu yalnız inek sütü ile beslemek doğru olmaz. Çünkü köpek sütü, inek sütünden yapı itibariyle çok zengin ve biyolojik değerlilik yönünden de çok üstündür. Bu nedenle inek sütü diğer besinlerle takviye edilerek verilmelidir. Yavruların yemekleri, 6’ıncı haftadan 3 aya kadar günde 4 defa, 3 aydan 6 aya kadar günde 3 defa, 6’ıncı aydan 12’nci aya kadar günde iki defa ve 12 Aydan sonra ise günde 1 defa verilmelidir. Genellikle köpek 8 haftalık oluncaya kadar sabahları 250 g. süt, çalkalanmış bir yumurta, 5 adet şeker veya 1 tatlı kaşığı bal; öğleyin vücut yapısı ve ırk vasıflarına göre et, un ve sebze verilir.

Saat 16.00’ da sabah kahvaltısı tekrarlanır. Saat 20’de ise öğle yemeği aynen tekrarlanmalıdır. Bu rasyona 5’inci aya kadar devam edilmeli ve 5’inci aydan 1 yaşına kadar ise verilen yumurta kesilmelidir. Ancak süt ve et artırılmalıdır. Genel olarak köpeklere 3’üncü aya kadar ırk yapısına göre 30-80 gram, 5’inci aya kadar 50-200 gram, 5’inci aydan bir yaşına kadar 180-1000 gram et verilir. Et küçük parçalar halinde ve hafif pişmiş olarak verilmelidir.

Sebze ise yine pişmiş halde ve suyu ile birlikte yedirilmelidir. Yani sebzenin asla suyu dökülmemelidir. Köpekler sebze suyundan en az sebze kadar yararlanırla. Yemekler, ılık verilmeli, bozulmuş, kokuşmuş olmamalı ve yemek kapları her öğün sonunda yıkanıp temizlenmelidir.

Zayıf yavruların gıda takviyesi evde hazırlanan bir formül veya dışarıdan hazır satın alınan bir formülle olmalıdır. Keçi sütü yeni doğmuş yavruyu güçlendirir. Gıda takviyesi durumunda yavru annesinin yanına konmalıdır. Anne köpek yavrusunu yalayarak temizler ve ısıtır.

Zayıf yavru devamlı ağlar, üşür durumu kritiktir. Bu durumda derhal ayrı bir kutuya alınmalıdır. Sıcak su şişesi veya elektrikli battaniye ile sıcak tutulmalıdır. Her yarım saatte glikoz su veya sütle beslenmeli ve gerekirse uyarılması için gıdasına 1-2 damla konyak katılmalıdır.

Yavru süt emmek istemiyorsa veya annenin sütü yeterli değilse yavruya süt emmeyi öğretmek gerekir. Bunda başarılı olunamazsa yapay beslenmeye baş vurulmalıdır. Yavruyu annenin meme ucuna getirip ağzına süt sıkmak, refleksleri başlatmanın bir yoludur. Genelde, annesinin sütünün tadına vardıktan sonra yavru zevkle memeyi emmeye başlayacaktır.

Annenin iki arka memesine dikkat ediniz. Bunlar genelde çok büyük ve sütle doludur. Bazen çok şiş ve dolu olurlar. Yavrular bu durumda memeleri ememez. Annenin ateşi yükselir, memede enfeksiyon ve apse oluşur. Yavruların arka memeleri emmediği durumlarda memeler elle sağılarak onların emebileceği boyutlara getirilmelidir. Eğer köpek küçükse yavrular en dolu memelere getirilmelidir. Yavruların meme değişimi sağlanırsa hiç bir meme aşırı süt üretiminden çatlamaz ve tıkanmaz.

Son zamanlarda yapılan bir çalışma da meme emen yavrulardan 1/3 nün anne sütünden memnun olmadığını göstermiştir. Yavrular çok huzursuzdur ve gerektiği gibi büyüyemez. Bu gibi durumlarda yavrunun şişeyle beslenmesi hem yavru hem de annenin yararınadır. Bazı köpeklerde sütün kalitesi ve miktarı yavruların gereksinimini karşılayamaz.

ANASIZ KALMIŞ YAVRUNUN BAKIM VE BESLENMESİ
Çeşitli nedenlerden dolayı bazı yavrular özel bakım ister. Bunun en sık rastlanan nedeni annenin ölümüdür. Diğer nedenler sezaryenle doğurmuş olan hayvanların ilk bir kaç gün süt verememesi, çok küçük yavrunun memeyi emememesi, annenin çok zayıf yavruyu red etmesi ve bir batında çok sayıda yavru doğmuş olmasıdır.

Yavruyu elle bakarak yetiştirmek sabır ve dikkat gerektirir. Bazı durumlarda yavru çok hızlı yer veya çok fazla hava yutar. Bir sürü yavruyu aynı anda yetiştirirken üç faktör göz önünde tutulmalıdır.

1- Uygulanan mama formülü annenin sütünü uyarmalıdır.
2- Uygun ortam temin edilmelidir
3- Uygun bakım sağlanmalıdır

Mama formülü
Sağlıklı ve canlı yavrular miktar ve kalite itibariyle ana sütüne benzer bir formül gerektirir. Mama, ev yapımı olabileceği gibi bazen yurt dışından mükemmel mamalar ithal edilebilir. Bunlarda protein, yağ, karbonhidrat, vitamin ve mineraller en uygun biçimde karıştırılmış olup ana sütüne mükemmel bir alternatif oluşturur. Yavrulara verilecek mamalarda protein oranı en az % 26 olmalıdır. Ev yapımı mamaya gelince: 1 kutu süt tozu, eşit miktarda kaynamış su, 1 yumurta sarısı, 1 çorba kaşığı şeker ve 1 çay kaşığı limon suyu. Bu karışım hazırlandıktan sonra buzdolabında saklanmalı ve mama saatlerinde azar azar ısıtılarak verilmelidir. Besleme biberon, damlalık veya plastik şırınga ile yapılabilir.

Mama hazımsızlık, kolik veya diareye neden olmamalıdır. Evde hazırlanan mama diareye neden olursa şeker katılmamalıdır.

2,3,4 aylık köpeklere 4 öğünde verilecek rasyon
- 300 gram süt
- 500 gram hububat unu
- 300 gram et
- 5 gram balık yağı

5,6,7 aylık köpeklere 3 öğünde verilecek rasyon
- 350 gram süt
- 600 gram hububat unu
- 400 gram et
- 200 gram sebze
- 5 gram balık yağı

8,9,10,11 ve 12 aylık köpeklere 2 öğünde verilecek rasyon
- 400 gram süt
- 650 gram hububat unu
- 500 gram et
- 300 gram sebze
- 5 gram balık yağı

Uygun ortam
Yeni doğan yavru için üşüme en büyük tehlikedir. Çünkü yavruda koruyucu ısı mekanizması henüz gelişmemiştir. Kuvöz tipi bir kutuya elektrikli ısıtma yastığı veya infaruj ampul uygulanabilir. Normal bir ampul ile ısı ilk 5 gün 37 –38 C de olabilir. Bunu takibenden 2 haftada da 36,5-38 C arasında olmalıdır. 4 Hafta sonunda 25-30 C arasına düşürülebilir. Fakat fazla sıcak tutmak da üşütmek kadar tehlikelidir. Bu nedenle kuvöz kutunun ısısı devamlı kontrol edilmelidir.

Annelerinin yokluğunda yavrular ayrı kutularda muhafaza edilmelidir. Analarının memesini ememeyen yavrular birbirlerinin kuyruk ve üreme organlarını emme eğiliminde olur. Bebeklerin ayrı tutulması diare ve kabız kontrolünü da kolaylaştırır. Her bölüm temiz yumuşak bir kağıt bebek bezi veya katlanmış gazete ile kaplanmalıdır. Bez veya havlu özenle kutuya iğnelenerek yavrunun bezin altına girip boğulması önlenmelidir.

Uygun bakım
Düzenli ağırlık artışı ve vücudunun ele gelmesi bebeğin bakımının uygun olduğunu gösterir. Süt ile yeterince sıvı alamayan yavru susuz kalır dehidrasyona uğrar. Yavru köpek yuvarlak ve tombul olmalıdır.

Yavrunun dışkısı çok önemli bir delildir. Dışkının kıvamı ve tuvalet ihtiyacının düzenliliği sağlık belirtisidir. Anormallik sağlıksızlık belirtisidir. Normal dışkı biçimli ve sarımsı olur. Günde 3-4 kere beslenen normal yavrunun 3-5 kere dışarı çıkması gerekir. Bir başka deyişler her beslenmeyi bir dışarı çıkma takip etmelidir.

Annesiz yavrunun beslenmesi
Yavru 8 saatte bir, günde 3 kez beslenmelidir. Bazı yavruların 4 kere beslenmesi gerekir. Her 2 saatte bir yavrunun beslenmesi gereksizdir. Hasta veya çok zayıf olan yavru her saat başı veya her yarım saatte bir beslenme gerektirir. Bu her seferinde bir kaç damla mama vererek olur. Verilen miktarın yeterliliği her beslenmeden sonra göbeğinin şişmesi ile ölçülür. Yavru aşırı beslenmemelidir. Aşırı beslenme sonucu göbeğin fazla şişmesi çeşitli hazımsızlıklara neden olur, kolik hazımsızlık ve diare gibi. İlk 2-3 gün yavrunun az beslenmesi, 4 veya 5. Günden sonra tam beslenmeye geçilmesi uygundur. 2-3 haftada mama ile beslendikten sonra hazır mısır gevreği türünden kahvaltılıklar verilebilir. Yavru 3 haftada kendi kendine yemek yemeğe başlayabilir. Bir diğer besleme yolu çorbamsı mamaya parmak batırıp hayvana parmağı emdirmektir. Bazı durumlarda yavruyu birkaç gün kaşıkla beslemek gerekir. Çünkü kendi başına kaptan yemeden önce katı gıdalara alışmalıdır. Bu durumda biraz hazır mama veya pişmiş kıyma mamaya katılabilir. 3-4 haftalık yavrular kendi yerlerini öğrenmiş olur ve kendi başlarına düzenli yemek yemeğe başlar. 4 Haftayı dolduran yavru artık tamamen mamadan kesilir ve her yemekte katı gıdalar verilebilir.

Beslenme teknikleri
Beslenme sırasında yavru için en iyi pozisyon yüz üstü olmasıdır. Hiç bir zaman şişe veya damlalıkla beslenirken sırt üstü yatırılmamalıdır. Bu durumda mama boğazına kaçarsa öksürecektir. Hatta akciğerine kaçtığı takdirde yabancı cisimden dolayı pneumonia olabilir.

Mama daima ılık olmalıdır. Yavruyu beslerken acele etmeyiniz. Besleme sırasında yavrunun burnunda süt baloncukları oluşursa bu sütün boğazına hızla yüklendiğini gösterir ve boğulma tehlikesi işaretirir. Ya damlalık çok büyüktür veya şişedeki emziğin delikleri çok büyüktür, bunların yenilenmesi gerekir. Şişe 45 C lik bir açıda tutulmalıdır ve yavrunun ağzına hava girmesine müsaade edilmemelidir. Hava yutarsa bu hazımsızlığa neden olabilir.

Yavrunun yeterince süt aldığından emin olabilmek için emzikler her zaman kontrol edilmelidir. Şişe baş aşağı tutulduğunda süt delikten yavaş yavaş sızmalıdır. Süt akım hızı yeterli değilse kızgın bir iğne ile delikleri büyütmek mümkündür.

Her beslenmeden sonra yavrunun gazı çıkarılmalıdır. Dik durumda omuzunuza yaslıyarak ve sırtını ovarak gazını çıkartabilirsiniz. Gazı çıkarılırsa çeşitli hazım bozuklukları da önlenmiş olur.

Tuvalet sorunları
Doğumdan sonra ilk haftada tuvalet ihtiyacı konusunda yavru içgüdüsüyle haraket eder. Bu konularda sahibi kendisine yardımcı olabilir. Doğal faaliyetleri uyarmak için her beslemeden sonra anus ve karın bölgesi bebek yağı veya ılık suya batırılmış pamuklu çubukla ovulmalıdır. İhtiyaçları giderildikten sonra ve beslemeden sonra cildi ılık suyla özenle temizlenmelidir.

Kabızlık
Kabızlık karnın şişmesine ve kolik sancılarına neden olur. Mamadaki şeker miktarı biraz arttırılarak veya bal katılarak hafif bir laksetif etkisi sağlanabilir. Barsak haraketlerindeki düzensizlik devam ederse yavrunun diline 1-2 damla mineral yağı damlatıralar durum düzeltilebilir. Her beslenmeden sonra dışarı çıkamayan yavrularda barsak düzensizlikleri oluşur ve yavrunun hayatını tehdit edebilir. Ciddi durumlarda ılık sabunlu su ile lavman önerilir.

Diare
Gevşek dışkı hastalık veya aşırı besleme belirtisidir ya da mamanın yavruya ağır geldiğini gösterir. Diare görülür görülmez mama su ilavesi ile sulandırılmalı ve şeker katılmamalıdır. Bebeklere uygun bir diare ilacı kullanılabilir. Diare devam ederse veterinere danışmak gerekir.

Günlük bakım
Günlük bakım bir ihtiyaçtır. Her gün yavrunun gözleri asitborikli su ile silinmeli ve vücuduna masaj yapılmalıdır. Bu kan dolaşımını uyarır ve yavruyu uyandırır. Masaj için en uygun zaman beslemeden hemen öncedir. Bunun en güzel yolu yavrunun sırtını ve yanlarını katlanmış bir bezle okşamaktır. Zaman zaman derisine bebek yağı sürerek kuvöz ısısından oluşabilecek çatlaklar önlenebilir. Mutlaka gerekirse, yavrular ılık suyla yıkanıp kurulanabilir.

Beslenme araç ve gereçleri
Bütün besleme araç ve gereçleri fırça ile çok iyi yıkanmalıdır. İyice temizlenmemiş besleme araç ve gereçleri hastalık oluşumuna neden olur. Mama her gün hazırlanmalı ve beslenme zamanlarında birazı ısıtılarak yavruya verilmelidir. Anasız yavruları beslemek için en uygun araç normal bebek şişesine katılan küçük emziktir.

Canine globuline
Araştırmalar anasız yetişen bazı yavruların enfeksiyonlara özellikle duyarlı olduğunu göstermiştir. Bu yavrularda kurtlar da kolayca yerleşebilir. Anasız yavrulara doğumdan sonraki 24 saat içinde hastalıklara karşı direnç oluşturmak için canine globuline verilmesini öneririz. Normal durumlarda analarının kolostrumundan bunu elde etmiş olabilirlerdi.

Yavruların ağızlarını mamaya batırarak beslenmesi
Şişe veya şırıngayla beslemeye mükemmel bir alternatif yavrunun mamasını derin olmayan bir kaba koyarak ağzını mamaya batırmaktır. Bazı yavrular hemen yalanmaya başlar. Bazılarında ise bunu akıl etmek bir kaç gün gerektirebilir. Başlangıçta burunlarına süt kaçmaması için dikkatle izlenmeleri gerekir. Kabın içine dalıp çıkmadan yemek yemeği öğreninceye kadar her beslemeden sonra yüzleri, elleri ve ayakları güzele silinmelidir.

Bu metod yalnızca sağlıklı yavrularda denenebilir. Uygulamaya başlamadan önce boğazları kontrol edilmelidir. Tavşan damağı veya yumuşak damağında yarık olan bir yavruda süt akciğerlere kaçıp pneumonia’ ya neden olabilir. Bu nedenle veteriner kontrolu gerekir.

Sponsorlar

Gelen Cevaplar

26 Şubat 2009 03:14
 
mustili
rİta
6 yaşında
dişi

emeginize saglık sevgili PINAR HANIM
bililerin devamını bekliyoruz selam ve saygılar...

Alıntı Yaparak Cevapla

©2005-2014 Petarkadaş (farscape, 17.0.047)

Petarkadaş Hakkında - Petarkadaş Yöneticileri - Topluluk Kuralları - Yasal Konular - İletişim